Laplace Şeytanı

1820’de Laplace, günümüzde “Laplace Şeytanı” olarak bilinen kavramı geliştirdi. Bunu yaparken, determinizmle prensipte kestirimde bulunma yeteneğini bilimde başarı kavramının ta kendisiyle ilişkilendirdi.

Evrenin şu anki durumunu, onun geçmişinin etkisi ve geleceğinin nedeni olarak görebiliriz. Belirli bir anda, doğayı harekete geçiren güçlerin yanı sıra doğayı oluşturan bütün unsurların bütün konumlarını bilen bir zihin düşünün. Bu zihin; bütün verileri analiz edebilecek kadar büyük olsa, o zaman, evrenin en büyük varlıklarının devinimleri ile en küçük atomun devinimlerini tek bir formülde birleştirirdi. Böyle bir zihin açısından hiçbir şey belirsizlik taşımazdı ve tıpkı geçmiş gibi gelecek de gözlerinin önünde apaçık dururdu.

Pierre-Simon Laplace, 1820.
Laplace Şeytanı

Dikkat ederseniz, Laplace, şeytanına 3 özellik atfetmişti: Doğa yasalarını eksiksiz bilme (“bütün güçler“), evrenin kesin durumunun fotoğrafını çekebilme yeteneği (“bütün konumlar“) ve sonsuz bir bilgi işleme kaynağı (“bütün bu verileri analiz edebilecek kadar büyük olma“).

Böylelikle, Laplace’ın kaosu açısından; kaos, kestirimin önünde bir engel oluşturmamaktadır.

Yorum bırakın